खूप काही

India’s Best Batsman : चार सामन्यात 1000 धावा फटकावणारा भारताचा महान फलंदाज…

विजय हजारे हा भारताचा महान फलंदाज व माजी कर्णधार आहे.मुश्किल परिस्थितीत खेळाडू हाताळणारे व  ऑस्ट्रेलियाच्या दौऱ्यावर विजय हजारे यांच्या खेळाबद्दल नेहमीच आठवण येते. हा एक टूर होता ज्यामध्ये त्यांनी त्यांच्या उत्कृष्ट फलंदाजीची झलक दर्शविली होती आणि कठीण काळातसुद्धा हार न मानता त्याने भारताकडून 30 कसोटी सामने खेळले होते .यामध्ये 14 सामन्यात ते कर्णधार देखील होते.

विजय मर्चंट आणि विजय हजारे यांनी भारतीय क्रिकेटला एक नवी ओळख दिली. दुसर्‍या महायुद्धानंतर हजारे यांना आंतरराष्ट्रीय पदार्पणाची प्रतीक्षा करावी लागली. यामुळे वयाच्या 31 व्या वर्षी त्याने पहिली कसोटी खेळली. लॉर्डने 1946 मध्ये इंग्लंडविरुद्ध कसोटी क्रिकेटमध्ये त्याने पदार्पण केले होते.

त्यानंतर 1953 मध्ये अखेरच्या वेळी भारत खेळला. तोपर्यंत त्याने 47.65 च्या सरासरीने 2192 धावा केल्या. त्याने सात कसोटी शतके आणि नऊ अर्धशतके झळकावली. त्याने नाबाद 164 धावसहित हा सर्वोच्च स्कोर होता. आज विजय हजारे यांचा वाढदिवस आहे.

विजय हजारे यांचा जन्म 11 मार्च 1915 रोजी महाराष्ट्रातील सांगली येथे झाला. त्याचे वडील शालेय शिक्षक होते. विजय हजारे उजव्या हाताचा फलंदाज आणि मध्यम वेगवान गोलंदाज होता. जेव्हा तो क्रिकेटमध्ये वेगवान वाटचाल करीत होता, तेव्हा दुसर्‍या महायुद्धानंतर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट थांबले. अशा परिस्थितीत, त्याच्या पदार्पणासाठी वेळ लागला. पण या काळातही तो घरगुती क्रिकेटमधील खेळाने प्रेक्षकांचे मनोरंजन करत होता.

या काळात भारतात क्रिकेट टिकवून ठेवण्याचे बरेच श्रेय त्याच्यावर जाते. त्याची फलंदाजी पाहण्यासाठी मुंबईच्या ब्रेबॉर्न स्टेडियमवर 20-30 हजार प्रेक्षक जमलेले असायचे. 1943–44 हंगामात विजय हजारेने 1423 धावा बनवल्या होत्या. या दरम्यान त्याने चार सामन्यांत 248, 59, 309, 101, 223 आणि 87 धावांचा डाव खेळला. या मुळे, त्याने चार सामन्यात 1000 धावा गाठल्या.

309 धावांची त्याची खेळी खूप संस्मरणीय होती. हिंदू संघाविरूद्ध खेळताना हजारेने हा डाव खेळला होता.  मजेची गोष्ट अशी की तिहेरी शतक झळकावूनही त्यांचा संघ 387 धावांवर बाद झाला. म्हणजे उर्वरित फलंदाज 78 धावा करू शकले. यामुळे त्याचा संघ डाव गमावला.

33 वर्षांपासून प्रथम श्रेणी क्रिकेट खेळले

त्याने फलंदाजीमध्ये विजय मर्चंटशी स्पर्धा केली. या कारणास्तव, दोघांमध्ये मोठे स्कोअर बनविण्यासाठी संघर्ष झाला. हजारे बर्‍याच दिवसांपासून प्रथम श्रेणी क्रिकेट खेळले. तो जवळ 33 वर्षे देशांतर्गत क्रिकेट खेळत राहिला. या काळात त्याने 238 सामन्यात 60 शतके आणि 73 अर्धशतकांसह 18740 धावा केल्या. यावेळी, त्याची सरासरी 58.38 होती. येथे त्याने 595 विकेटही घेतले.

त्याने आठ डावांत 90 धावांची सर्वोत्तम कामगिरी केली. वयाच्या 51 व्या वर्षी 1967 मध्ये त्यांनी अखेरचे प्रथम श्रेणी क्रिकेट खेळले. देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये सुनील गावस्कर, सचिन तेंडुलकर आणि राहुल द्रविड यांच्यानंतर प्रथम श्रेणीच्या सरासरीच्या बाबतीत हजारे भारतीय क्रिकेटपटूंमध्ये चौथ्या क्रमांकावर आहेत. पहिल्या वर्गात तिहेरी शतक झळकावणारा तो पहिला भारतीय फलंदाज होता. दलीपसिंगजींनीही हा पराक्रम केला पण तो एक इंग्लिश क्रिकेटपटू मानला जात आहे.

हजारे हे प्रामुख्याने फलंदाजीसाठी स्मरणात असतात पण त्यांची मध्यमगती गोलंदाजीही कमी नव्हती. जेव्हा जेव्हा गरज असेल तेव्हा तो चेंडूही हाताळत होते. 1947-48 मध्ये त्यांनी ऑस्ट्रेलियाला भेट दिली. या दौर्‍यावर त्याने दोनदा डॉन ब्रॅडमनला बाद केले होते. एका सामन्यात मात्र ब्रॅडमनने दुहेरी शतक झळकावले होते. परंतु सिडनी येथे खेळल्या गेलेल्या सामन्यात त्याने ब्रॅडमनला केवळ 13 धावांवर बाद केले.

या कसोटीत भारताने त्या मालिकेत प्रथमच आघाडी घेतली होती. या दौर्‍यावर डलेडमध्ये हजारेने दोन्ही डावात शतके ठोकली होती. त्याने 116 आणि 145 धावांची डाव खेळला. कसोटीच्या दोन्ही डावात शतक ठोकणारा तो पहिला भारतीय खेळाडू ठरला. पण उर्वरित फलंदाजांना असे प्रदर्शन करता आले नाही. या कसोटीत भारताचा डाव आणि 16 धावांनी पराभव झाला.

त्यानंतर 1952 मध्ये जेव्हा भारतीय संघ हजारेच्या नेतृत्वात इंग्लंडला गेला तेव्हा लीड कसोटीतील दुसर्‍या डावात भारताने खाते न उघडता फ्रेड ट्रुमनसमोर चार विकेट गमावल्या. अशा परिस्थितीत दत्तू फडकर यांच्यासह कॅप्टन हजारे यांनी संघाला पेचपासून वाचवले. दोघांनी अर्धशतके झळकावत संघाला 100 धावांच्या पलीकडे नेले. तरी हा डाव भारताने गमावला.

सलग तीन कसोटी शतके ठोकली

यानंतर वेस्ट इंडीज आणि इंग्लंड विरुद्ध सलग तीन कसोटी सामन्यात त्याने तीन शतके ठोकली. परंतु हे शतक 1949 ते 1951 दरम्यान तीन वर्षात बनले. कारण त्यावेळी आजच्या काळाप्रमाणे भारत सतत क्रिकेट खेळू शकत नव्हता. हजारे यांनी 30 कसोटी सामन्यांपैकी केवळ तीन सामने जिंकले. त्याच्या नेतृत्वात भारताचा विजय झाला.

Related Articles

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments