फेमस

Kanheri Caves : कान्हेरी लेणीला हे नाव कसे पडले;पहा त्यामागचा रोचक इतिहास…

कान्हेरी लेणीही तितकीच आकर्षक व सुंदर कोरीवकाम केलेली आहे.

Kanheri Caves : लेणी म्हटलं, की आपल्या डोळ्यासमोर येते ती सुंदर वास्तुशैली असलेले दगडावर केलेले कोरीवकाम. आपण आजवर एलिफंटा व महाकाली लेणी यांचा इतिहास, तर पहिलाच आहे. या लेखात आपण कान्हेरी लेणी बद्दल जाणून घेणार आहोत, कान्हेरी लेणीही तितकीच आकर्षक व सुंदर कोरीवकाम केलेली आहे. तुम्ही जर आजपर्यंत या लेणीला भेट दिली नसेल,तर एकदा नक्की भेट द्या.(How the Kanheri Cave got its name; see the interesting history behind it …)

20211103 140255

मुंबईतील प्रसिद्ध कान्हेरी लेणी ही लेण्यांच्या रूपातील खडक-कापलेली स्मारके आहेत. या लेणी व चित्रांचे, भारतीय कला व संस्कृतीवर बौद्ध प्रभाव असल्याचे दिसते. कान्हेरी लेणी त्यांच्या 109 विशेष प्रवेशद्वारांसाठी तसेच त्यांच्या बेसाल्ट फॉर्मेशनला सुशोभित करणार्‍या ही लेणी पहिल्या शतकापासून 10 व्या शतकापर्यंतच्या त्यांच्या प्राचीन शिल्पे, कोरीवकाम, चित्रे व शिलालेखांसाठी प्रसिद्ध आहेत.

कान्हेरी लेणी त्यांच्या 109 विशेष प्रवेशद्वारांसाठी ओळखली जाते. आजूबाजूच्या टेकड्यांवरील हिरव्यागार हिरवाईच्या अगदी विरूद्ध उभे राहून, कान्हेरी लेण्यांमध्ये खडक कापलेल्या पायऱ्यांच्या मालिकेतून प्रवेश करता येतो.येथे लेण्यांव्यतिरिक्त, एक सभामंडप, गुंतागुंतीचे कोरीव खांब, बौद्ध स्तूप व दगडात कोरलेल्या कल्पक जलवाहिन्या देखील आपल्याला पाहायला मिळतील.

कान्हेरी लेण्यांचा इतिहास 

20211103 140206

कान्हेरी लेणीला हे नाव कसे पडले,त्यामागचा एक मोठा व गौरवशाली इतिहास आहे, जो या प्रदेशात बौद्ध धर्माच्या प्रसाराशी नाजूकपणे जोडलेला आहे. कान्हेरी हा शब्द “कृष्णगिरी” या संस्कृत शब्दापासून बनला आहे. ज्याचा अर्थ काळा डोंगर असा होतो. हे नाव त्याच्या काळ्या बेसॉल्टिक दगडामुळे ठेवण्यात आले आहे, ज्यामुळे हे आकर्षण त्याच्या सभोवतालच्या विरूद्ध लक्षणीय आहे.

या गुहेचे वैशिष्ट्य म्हणजे देशातील इतर लेण्यांपेक्षा ती एकाच खडकापासून बनलेली आहे. कान्हेरी लेणी 9 व्या व पहिल्या शतकादरम्यान बौद्ध भिक्षूंसाठी एक महत्त्वाचे बौद्ध शिक्षण केंद्र आणि तीर्थक्षेत्र होते. येथे मोठ्या स्तूपांसह सभामंडप गुहेचे बौद्ध मंदिर व तिसर्‍या शतकातील बौद्ध वस्तीचे केंद्रबिंदू म्हणून महत्त्व आहे.

आकर्षक गोष्टी

20211103 140342

एकूण 109 लेण्यांचा हा समुदाय असुन एक चैत्यगृह व बाकीचे सर्व विहार अशी यांची रचना आहे. लेणीसौंदर्याच्या दृष्टीने कान्हेरीची महायान कालखंडात खोदली गेलेली शिल्पे खूप सुंदर आहेत. कान्हेरी लेणी व आजूबाजूला पाहण्यासारखे खूप काही आहे. या गंतव्यस्थानात 34 अपूर्ण बौद्ध चित्रे आहेत,तर प्रार्थना हॉलमध्ये बौद्ध जीवनशैली व संस्कृतीचे चित्रण आहे. येथे तुम्ही अनेक साहसी खेळ , लेणी डोंगराळ प्रदेशात असल्याने येथे काही छोटे धबधबे, गुहांच्या सभोवतालच्या नैसर्गिक नद्या व जलस्रोत एक सुखदायक आणि सुंदर वातावरण निर्माण करतात.

कान्हेरी लेणी ही मुंबईतील बोरीवलीजवळ संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानाच्या आतील बाजूस आहे. पर्यटकांना संजय गांधी राष्ट्रीय पार्कचे मुख्य गेटवर व लेण्यांच्या प्रवेशद्वारावर प्रवेश शुल्क भरावे लागते. कान्हेरी लेणी सकाळी 9 ते सायंकाळी 5 वाजेपर्यंत पर्यटकांसाठी खुली असते.

हे ही वाचा :

Related Articles

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments